Veilige zorg valt niet in één zin te omschrijven. Het is een complex samenspel van menselijk handelen, processen en procedures. Werken aan een veilige zorgomgeving voor de medewerker en patiënt is een continu proces. Patiënten en hun omgeving uitleggen waar veilige zorg om draait is dan ook belangrijk om hen inzicht te geven in hoe het ziekenhuis werkt. In 2015 lanceerde de dienst kwaliteit twee campagnes om het thema ‘veilige zorg’ in de kijker te zetten.

Veilige zorg betekent onder meer bereid zijn te leren uit wat fout liep. Incidenten analyseren door op zoek te gaan naar de onderliggende processen is cruciaal om verbeteringen te kunnen aanbrengen. Incidenten en bijna-incidenten in het AZ Sint‑Jan Brugge‑Oostende AV worden sinds 2014 online gemeld via een nieuwe informaticatoepassing.

MELDINGSBEREIDHEID NEEMT TOE

In 2015 werden in totaal 2.006 meldingen gedaan in het onlinesysteem. Dit is een stijging van 48% in vergelijking met 2014. Deze forse stijging wijst op een grotere meldingsbereidheid en biedt dus meer leerkansen om de veiligheid van de dienstverlening te vergroten. 9% van de meldingen in 2015 gebeurde anoniem. In 2014 bedroeg dit percentage nog 12,5%. Een positieve evolutie die erop wijst dat het belang van patiëntveiligheid ingezien wordt en medewerkers ook durven melden als het mis gaat.

Werken aan kwaliteit is een continu proces van plannen omzetten in concrete projecten, evalueren en bijsturen.

INFORMATIECAMPAGNE VOOR PATIËNTEN EN BEZOEKERS

Valincidenten staan op nummer één in het aantal gemelde incidenten. In 2015 werden er 698 incidenten gemeld die te maken hadden met patiënten die struikelen of vallen. Vallen vormt naast medicatie, handhygiëne en patiëntidentificatie één van de thema’s die van belang zijn voor een veilige zorgomgeving. Ook patiënten en hun omgeving moeten we hiervoor sensibiliseren zodat zij het belang inzien van preventieve maatregelen.

Preventieve maatregelen, zoals het dragen van gesloten pantoffels, kunnen valincidenten voorkomen. De patiënt en zijn omgeving hierover informeren is dan ook de eerste stap om valincidenten te voorkomen.

Vaak vergeten patiënten de thuismedicatie mee te brengen naar het ziekenhuis zodat de arts niet exact weet welke medicatie er genomen wordt. De patiënt informeren over het waarom hiervan draagt ertoe bij dat foute inname van medicatie wordt voorkomen. Handen voldoende wassen en ontsmetten is een eenvoudig en erg doeltreffend middel in de preventie van infecties. Verschillende interne campagnes wijzen de medewerkers hierop.

Toepassing van goede handhygiëne is ook voor de patiënt van belang. Wie opgenomen wordt, krijgt een identificatiebandje om de pols. Patiënten kunnen het vreemd vinden dat ze dit moeten dragen. Belangrijk is dat de patiënt zelf het belang van het dragen van het bandje inziet, foutieve gegevens durft te melden en zelf initiatief neemt indien er geen identificatiebandje aangedaan werd.

AZ Sint-Jan koos er in 2015 voor om de informatiecampagne over deze vier thema’s uit te rollen tijdens de week van de patiëntveiligheid in november. De affiche hangt op plaatsen waar patiënten en bezoekers komen en dit op de drie campussen in wachtzalen, liften en aan het onthaal.

MEDICATIE VRAAGT CONCENTRATIE

164 meldingen werden in 2015 gedaan over medicatie-incidenten. Het gaat dan vooral over incidenten gerelateerd aan een foutieve dosis, een foutief geneesmiddel of een foutieve patiënt. Uit onderzoek blijkt dat hulpverleners vaak gestoord worden tijdens hun werk. Dit kan de kans op medicatiefouten aanzienlijk doen toenemen. Een continue waakzaamheid en nauwgezetheid bij medicatiehandelingen is van essentieel belang.

Met het lanceren van de affichecampagne ‘Medicatie vraagt concentratie’ werd in 2015 het thema medicatieveiligheid in de kijker gezet. De affichecampagne maakt medewerkers alert voor het feit dat de bereiding of de toediening van medicatie risico’s inhoudt en dat ongestoord kunnen werken van van groot belang is om fouten te vermijden.