Sinds januari 2015 hebben we in het AZ Sint-Jan Brugge-Oostende AV een raadpleging ‘kindergastro-enterologie en nutritie’ of ‘kindermaag- en darmziektes en voedingsproblemen’. Dat deze subdiscipline van grote waarde is, merken we ondertussen dagelijks aan de doorverwijzingen en hulpvragen van ouders. Op de raadpleging wordt een waaier aan klachten en ziektebeelden gezien. We overlopen in dit artikel de meest voorkomende klachten en ziektebeelden als kennismaking met deze snelgroeiende dienst. Naast het aanbieden van raadplegingen kindergastro-enterologie, voert een kindergastro-enterologe ook verschillende technische onderzoeken uit en zorgt voor de gehospitaliseerde patiëntjes met een bijzonder probleem ter hoogte van het maag- en darmstelsel.

FREQUENTE ZIEKTEBEELDEN

Twee zeer frequente klachten bij zuigelingen op de raadpleging kindergastro-enterologie zijn onrust en voedingsproblemen. Het allerbelangrijkste bij deze problemen is tijd maken om te luisteren naar de ouders. Vaak hebben de ouders al een lange weg afgelegd, hebben ze meerdere melkvoedingen en vaak ook meerdere medicaties of plantenextracten uitgeprobeerd. We informeren de ouders over wat normaal is en wat alarmtekens zijn. Door grondig te luisteren, sporen we de kinderen op waarbij er meer aan de hand is dan prikkelbaarheid of avondkolieken. We geven uitleg rond koemelkeiwitallergie en zure refluxziekte.

We zien ook kinderen met aanslepende voedingsproblemen en onvoldoende gewichtstoename. Medische oorzaken moeten dan zeker uitgesloten worden. Indien de verhouding tussen gewicht en lengte van het kind te problematisch wordt, kan sondevoeding noodzakelijk zijn. Het opvolgen van kinderen met sondevoeding gebeurt multidisciplinair. De kinderen worden zo nodig ook gezien door de pediatrische diëtiste, de kinderpsycholoog en soms een zelfstandige logopediste. Indien sondevoeding voor langere tijd noodzakelijk is, wordt een gastrostomie geplaatst. Alle info en begeleiding hierrond gebeurt eveneens op de raadpleging kindergastro-enterologie. We hebben een voorbeeldpop (zie foto) en een uitgebreide infobrochure. Onze pediatrische verpleegkundigen zijn ook van grote waarde om ouders en kinderen te helpen en te begeleiden.

Bij oudere kinderen zijn de twee meest frequente ziektebeelden chronische functionele buikpijn en obstipatie. Informatie geven, de diagnose benoemen en samen op pad gaan om de kinderen en hun ouders te helpen, vormen de hoeksteen van de raadpleging. Verder zien we bij de oudere kinderen ook vaak hoge gastro-intestinale klachten zoals voedselregurgitatie, pyrosis (zuurbranden) en maaglast. Om onderscheid te maken tussen de verschillende vormen van refluxziekte (bv. met/zonder schade ter hoogte van de slokdarm, zuur of niet-zuur) zijn vaak verdere onderzoeken noodzakelijk.

Natuurlijk zien we ook kinderen met bijvoorbeeld aanslepende diarree, andere stoelgangsproblemen en problemen met (onder)gewicht. We volgen en begeleiden kinderen met coeliakie (glutenintolerantie) en andere voedingsallergieën of –intoleranties.

Voor kinderen met een aangeboren afwijking van het maag- en/of darmkanaal voorzien wij een opvolgtraject van prenatale zorg tot de transitie naar de dienst volwassen gastro-enterologie. Dit is voorzien voor kinderen met een slokdarmatresie, met de ziekte van Hirschsprung en voor kinderen met een anorectale malformatie. Multidisciplinaire opvolging staat hierbij centraal evenals frequente en goede communicatie tussen de zorgverleners.

TECHNISCHE ONDERZOEKEN

Soms zijn aanvullende onderzoeken nodig zoals een bloedname of stoelgangsstaal, huidpriktesten voor IgE voedingsallergieën, een pH-metrie (zuurtegraadmeting ter hoogte van de slokdarm), een gastroscopie (onderzoek van slokdarm, maag en dunne darm met een flexibele camera die via de mond wordt ingebracht; uiteraard gebeurt dit bij alle kinderen onder verdoving (zie foto)), een RX SMD (radiografie waarbij de anatomie en ligging wordt nagekeken van slokdarm, maag en dunne darm), een colon inloop (radiografie waarbij de anatomie en ligging wordt nagekeken van de dikke darm), een lactose ademtest (nakijken/uitsluiten van lactose intolerantie), …

Vanaf maart 2017 voeren we ook recto-anale manometrieën uit bij kinderen. Dit is een drukmeting in het anaal kanaal en laatste deel van de endeldarm (het rectum). Hierbij wordt de werking van de anale sluitspieren gecontroleerd, alsook de gevoeligheid van het rectum gemeten. Ter uitsluiting van de ziekte van Hirschsprung wordt ook een specifieke reflex nagekeken. Indicaties voor dit onderzoek kunnen zijn: persisterend ongewild stoelgangverlies of therapieresistente obstipatie (bijvoorbeeld ter uitsluiting van paradoxaal persgedrag of ter controle van de sterkte van de sluitspieren bij kinderen met een anorectale malformatie).

BESLUIT

Kindergastro-enterologie en nutritie is een grote meerwaarde in de zorg voor kinderen. Door middel van intensieve follow-up via de raadpleging, multidisciplinaire benadering en zo nodig ook bijzondere technische onderzoeken kunnen we een grote groep kinderen helpen. We hopen in de nabije toekomst een platform voor chronische abdominale pijn uit te werken en ook medische hypnose te kunnen aanbieden.